H εγγύτητα των ταμιευτήρων είναι για την περιοχή μας σε συνδυασμό με την υψηλή σεισμικότητα ο πιο στρατηγικός παράγοντας, ο 𝙨𝙝𝙤𝙬 𝙨𝙩𝙤𝙥𝙥𝙚𝙧, 𝞽𝞸 𝞳𝞴𝞮𝞲𝞭ί 𝞹𝞸𝞾 𝞹𝞺έ𝞹𝞮𝞲 𝞶𝞪 𝞼𝞽𝞪𝞵𝞪𝞽ή𝞼𝞮𝞲 𝞽𝞸 𝙨𝙝𝙤𝙬, το κλειδί για το οποίο λέμε ΟΧΙ στο CCS Prinos. Είναι τυχαίο που ακόμα και οι εμπνευστές της τεχνολογίας,  οι Νορβηγοί που έχουν και τεράστια οικονομικά οφέλη από το CCS,  να  κτίζουν παρόμοιες εγκαταστάσεις  150+ χιλ. από τις ακτές τους;

„ Ασφαλώς εάν η αποθήκευση του CO2 είχε τον ίδιο χρονικό ορίζοντα «ζωής» όπως η άντληση πετρελαίου (50 χρόνια) ο κίνδυνος θα ήταν περιορισμένος διότι ο σεισμός είναι ένα στοχαστικό φαινόμενο (η χρονική μεταβολή του δεν είναι γνωστή) και ως εκ τούτου προσεγγίζεται πιθανοτικά. Κάτι τέτοιο όμως στην περίπτωση του Πρίνου δεν ισχύει, η αποθήκευση θα είναι στο διηνεκές και η εκδήλωση ενός μεγάλου σεισμού πολύ πιθανή ή και βέβαιη.“

                                                                                                                Λάζαρος Βασιλειάδης

Κοιτούμε προς τα Τέμπη και τρομάζουμε για τους κανόνες ασφάλειας της Ελληνικής Πολιτείας!!!!!! Να γιατί χάθηκε η εμπιστοσύνη στην Πολιτεία.

Κράτος χωρίς πρόληψη

Η Πολιτεία φάνηκε ανίκανη να προστατεύσει ακόμα και το βασικότερο δικαίωμα: τη ζωή. Οι πολίτες είδαν ότι συστήματα ασφαλείας είτε δεν υπήρχαν είτε δεν λειτουργούσαν, ότι προειδοποιήσεις αγνοούνταν επί χρόνια, ότι η αμέλεια είχε γίνει κανόνας.

Απόκρυψη, όχι ανάληψη ευθύνης

Αντί για μια ειλικρινή στάση, η κυβέρνηση επιχείρησε να μετακυλίσει την ευθύνη σε ένα πρόσωπο, τον σταθμάρχη. Αυτή η κίνηση θεωρήθηκε από πολλούς ως προσπάθεια συγκάλυψης του συστημικού προβλήματος και ενίσχυσε το αίσθημα προδοσίας.

Η διαχρονικότητα της παρακμής

Η υπόθεση των Τεμπών αποκάλυψε πως το πρόβλημα δεν ήταν στιγμιαίο. Ήταν αποτέλεσμα δεκαετιών αδιαφάνειας, πολιτικής ασυδοσίας και διοικητικής αμέλειας, με ευθύνες να βαραίνουν πολλές κυβερνήσεις.

Το κράτος ως “άλλος”

Το πιο οδυνηρό όμως ήταν ότι η Πολιτεία φάνηκε στους πολίτες σαν κάτι ξένο, αποξενωμένο. Ένα κράτος που δεν προστατεύει, δεν λογοδοτεί και δεν διορθώνεται, δεν μπορεί να εμπνεύσει εμπιστοσύνη.

Οργή και διεκδίκηση

Οι κινητοποιήσεις που ακολούθησαν δεν ήταν απλώς εκδηλώσεις πένθους. Ήταν κραυγές αγανάκτησης από μια κοινωνία που δεν αντέχει πια την κανονικότητα του ατυχήματος, την εξοικείωση με το μοιραίο. Το σύνθημα «Δεν ήταν ατύχημα – ήταν έγκλημα» συμπύκνωσε την ηθική διάσταση της απώλειας εμπιστοσύνης.

Η εμπιστοσύνη στην Πολιτεία δεν χάθηκε στα Τέμπη. Είχε ήδη διαβρωθεί — το δυστύχημα απλώς την αποκάλυψε. Και η ανάκτησή της δεν θα έρθει με επικοινωνιακές κινήσεις ή προσωρινά μέτρα. Θα απαιτήσει κάθαρση, αλήθεια και μια ριζική αλλαγή νοοτροπίας σε κάθε επίπεδο εξουσίας.

Οι ποσότητες CO₂ που προορίζονται για αποθήκευση στον Πρίνο δεν προέρχονται μόνο από ελληνικές πηγές εκπομπών, αλλά πιθανόν και από χώρες της Νότιας Ευρώπης. Η Θάσος  κινδυνεύει να μετατραπεί σε διακρατικό χώρο ταφής ρύπων, αναλαμβάνοντας δυσανάλογους περιβαλλοντικούς και γεωπολιτικούς κινδύνους, χωρίς επαρκή οφέλη για την ίδια. Ένα τέτοιο σενάριο εντείνει το αίσθημα αδικίας στις τοπικές κοινωνίες, θέτει υπό αμφισβήτηση την αρχή της περιβαλλοντικής δικαιοσύνης και καθιστά την περιοχή ανεπίτρεπτο θύλακα ενεργειακού ρίσκου για όλη τη Μεσόγειο.

Η τεχνολογία της Δέσμευσης και Αποθήκευσης Διοξειδίου του Άνθρακα (CCS), αντί να αποτελεί μέσο επίλυσης της κλιματικής κρίσης, τείνει να λειτουργεί ως προσχηματική λύση. Χρησιμοποιείται για να διατηρηθεί ζωντανό το σημερινό ενεργειακό μοντέλο, βασισμένο στα ορυκτά καύσιμα, χωρίς να αντιμετωπίζεται η ρίζα του προβλήματος.

Αποτελεί μια τεχνολογικά ασταθή και εν δυνάμει επικίνδυνη μέθοδο, τόσο λόγω της αβεβαιότητας ως προς τη μακροχρόνια ασφάλεια αποθήκευσης, όσο και λόγω του κινδύνου να υπονομεύσει την πίεση για πλήρη απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα.

Εν τέλει, τέτοιες “λύσεις” καθυστερούν τη βιώσιμη ενεργειακή μετάβαση, απορροφούν δημόσιους πόρους και ενισχύουν τη λογική της μετάθεσης ευθυνών στο μέλλον. Κάθε δις € επένδυση στο CCS αφαιρείται απο τις ανανεώσιμες πήγες ενέργειας.

Εδώ μερικά παραδείγματα από έργα που απέτυχαν ή πουλιόνται ως επιτυχημένα ενώ υπάρχουν τεράστιες δυσκοίλιες λειτουργίας.

 Η υπόγεια αποθήκευση CO₂ δεν εγγυάται τη μονιμότητα του εγκλωβισμένου άνθρακα. Κανένα γεωλογικό σύστημα δεν μπορεί να θεωρηθεί απολύτως σταθερό σε βάθος αιώνων. Οι πιθανότητες διαρροών, μικροσεισμών ή αποσταθεροποίησης υπαρχόντων δομών είναι υπαρκτές και δυνητικά καταστροφικές. Η διαχείριση των αποθηκευμένων ποσοτήτων CO₂ απαιτεί συνεχή εποπτεία και τεχνολογική υποστήριξη επί πολλές δεκαετίες. Οι μελλοντικές γενιές θα κληθούν να αναλάβουν το βάρος της συντήρησης ή της αντιμετώπισης πιθανών αποτυχιών, χωρίς να έχουν ευθύνη για τη δημιουργία του προβλήματος. Το CCS εισάγει έναν νέο τύπο “αιώνιου κόστους”. Εδώ οι  συστημικοί  κίνδυνοι που βλέπουμε στον Πρίνο.

Η έγχυση CO₂ σε υπόγεια γεωλογικά στρώματα μπορεί να προκαλέσει σημαντικές πιέσεις που εξαπλώνονται σε μεγάλες αποστάσεις. Αυτό έχει άμεσες και δυνητικά μη αναστρέψιμες συνέπειες για:

• την παραγωγή πόσιμου νερού
• τη γεωργία και την αγροτική οικονομία
• τη δημόσια υγεία και υγειονομική ασφάλεια

Η προστασία του υδροφόρου ορίζοντα αποτελεί αδιαπραγμάτευτο δημόσιο συμφέρον, και καμία τεχνολογία δεν πρέπει να τίθεται υπεράνω αυτού. Ακολουθεί η γενική εικόνα πιέσεων που σχεδιάζεται στον Πρίνο.

Η περαιτέρω εκβιομηχάνιση της παράκτιας ζώνης και η ενδεχόμενη καταστροφή του θαλάσσιου περιβάλλοντος λόγω εγκατάστασης υποδομών CCS επιφέρουν σημαντικές αρνητικές συνέπειες, και αυτό όχι μόνο στον  τουρισμό.

Η συνύπαρξη του έργου CCS στον Πρίνο με τον τουρισμό στην περιοχή της Θάσου και της Καβάλας εγείρει ορισμένα μειονεκτήματα, τα οποία αφορούν κυρίως την αντίληψη του κοινού, την περιβαλλοντική ασφάλεια, και τις οικονομικές επιπτώσεις, όπως:

1. Αρνητική αντίληψη τουριστών – “Σημασιολογική ρύπανση”

• Η παρουσία ενός έργου αποθήκευσης CO₂ μπορεί να αλλοιώσει την εικόνα της περιοχής ως “καθαρού” και “παρθένου” προορισμού.
• Κάποιοι επισκέπτες μπορεί να αποθαρρυνθούν από τη γειτνίαση με ένα βιομηχανικό/ενεργειακό έργο, ακόμη και αν δεν υφίσταται άμεσος κίνδυνος.

2. Περιβαλλοντικός φόβος και ανησυχίες για ασφάλεια

• Πιθανές διαρροές CO₂, σεισμικότητα  ή σεισμικά φαινόμενα που θα δημιουργήσει η ίδια η εισπίεση  προκαλούν φόβους στην τοπική κοινωνία και τους επισκέπτες.
• Ο τουρισμός στη Θάσο βασίζεται και στην εικόνα της οικολογικής σταθερότητας μια διαρροή ή ακόμη και η φήμη επικινδυνότητας μπορεί να πλήξει το brand.

3. Επιπτώσεις στο branding του προορισμού

• Η Θάσος και η Καβάλα προωθούνται ως “πράσινοι” και παραδοσιακοί προορισμοί. Η ύπαρξη μιας βιομηχανικής εγκατάστασης αποθήκευσης CO₂  έρχεται σε αντίθεση με αυτήν την εικόνα.
• To brand  “Prinos CCS” στα media  συνδέεται αρνητικά με τη Θάσο

4. Πτώση αξιών σε τουριστικά ακίνητα

• Το CCS συνδέεται με ρύπανση άρα αυτό μπορεί να οδηγήσει σε  υποτίμηση γης και ακινήτων σε τουριστικές περιοχές, κύρια  πλησίον του Πρίνου ή της Καβάλας.

5. Κοινωνική ένταση και αρνητική δημοσιότητα

• Κάθε διαμαρτυρία ή αντίδραση ενάντια στο CCS μπορεί να προσελκύσει αρνητικά δημοσιεύματα, τα οποία θα αποτρέψουν τουρίστες.
• Υπάρχει ο κίνδυνος να συνδεθεί το έργο με μια εικόνα κοινωνικής ή περιβαλλοντικής αστάθειας.

Πολλές επιστημονικές μελέτες επισημαίνουν τον κίνδυνο των λεγόμενων blowouts — ξαφνικών και ανεξέλεγκτων εκρήξεων ή απελευθερώσεων CO₂ από τις δεξαμενές αποθήκευσης. Αυτές οι εκρήξεις προκαλούνται από απότομη αύξηση της πίεσης και είναι εξαιρετικά δύσκολο να ελεγχθούν, ειδικά όταν η αποθήκευση γίνεται σε υποθαλάσσιο περιβάλλον. Η διαχείριση και η πρόληψη τέτοιων φαινομένων είναι τεχνικά πιο απαιτητική και ριψοκίνδυνη στη θάλασσα παρά στην ξηρά, αυξάνοντας σημαντικά τους κινδύνους για το περιβάλλον και τις τοπικές κοινωνίες.

Η εταιρεία που θα αναλάβει την αποθήκευση του CO₂ φέρει την ευθύνη παρακολούθησης του χώρου για περίπου 30 έως 40 χρόνια κατά τη διάρκεια της λειτουργίας του έργου. Η παρακολούθηση αυτή περιλαμβάνει συνεχή έλεγχο για την ασφάλεια, τη στεγανότητα και την ακεραιότητα των γεωλογικών σχηματισμών όπου αποθηκεύεται το CO₂.

Ωστόσο, η επιστημονική κοινότητα και οι διεθνείς κανονισμοί επισημαίνουν ότι, ακόμη και μετά τη λήξη της ενεργής φάσης παρακολούθησης, ο χώρος θα πρέπει να παρακολουθείται για πολλούς αιώνες. Η μακροχρόνια αυτή παρακολούθηση είναι απαραίτητη για να διασφαλιστεί ότι το CO₂ δεν θα διαφύγει, αποτρέποντας έτσι πιθανές καταστροφικές επιπτώσεις στο περιβάλλον και την υγεία.

Η μακροχρόνια φύση της ευθύνης αυτής δημιουργεί σημαντικά ζητήματα:

• Οικονομική επιβάρυνση: Ποιος θα χρηματοδοτεί αυτή την παρακολούθηση μετά τη λήξη της εταιρικής ευθύνης;
• Νομική και θεσμική αβεβαιότητα: Ποιος φέρει την ευθύνη σε περίπτωση μελλοντικών διαρροών ή ατυχημάτων;
• Τεχνικές προκλήσεις: Η διαρκής παρακολούθηση απαιτεί προηγμένα τεχνολογικά μέσα και συνεχή αξιολόγηση σε βάθος χρόνου.
• Περιβαλλοντική ασφάλεια: Η μη διασφάλιση της στεγανότητας εγκυμονεί κινδύνους μόλυνσης υδροφόρων οριζόντων, ατμοσφαιρικής ρύπανσης και άλλων επιπτώσεων.

Συνεπώς, η υπόθεση ότι η ευθύνη περιορίζεται στα 30-40 χρόνια είναι παραπλανητική και ανεπαρκής για να διασφαλίσει την περιβαλλοντική ασφάλεια και τη βιωσιμότητα του έργου.

Το Πρωτόκολλο του Λονδίνου απαιτεί αυστηρή παρακολούθηση και επαλήθευση της ποιότητας του CO₂ που θα αποθηκευτεί υποθαλάσσια, περιλαμβάνοντας:

• Επαλήθευση ότι το αποθηκευόμενο αέριο είναι καθαρό CO₂, χωρίς επικίνδυνες προσμίξεις ή ραδιενεργά στοιχεία.
• Τήρηση προκαθορισμένων ορίων ραδιενέργειας, σύμφωνα με τα πρότυπα που ορίζει το Πρωτόκολλο, ώστε να αποκλειστεί ο κίνδυνος μόλυνσης του θαλάσσιου περιβάλλοντος.

Η εταιρεία EnEarth και η ελληνική κυβέρνηση πρέπει να εφαρμόσουν:

• Συστηματικά πρωτόκολλα δειγματοληψίας και ανάλυσης του CO₂ πριν και κατά τη διάρκεια της έγχυσης.
• Ανεξάρτητους ελέγχους και πιστοποιήσεις από τρίτους φορείς για να διασφαλιστεί η διαφάνεια και η συμμόρφωση.
• Συνεχή παρακολούθηση των επιπέδων ραδιενέργειας στο σημείο αποθήκευσης και στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή.
• Δημόσια δημοσιοποίηση αποτελεσμάτων ώστε να ενισχυθεί η κοινωνική εμπιστοσύνη και να αποφευχθούν καταγγελίες ή αμφισβητήσεις.

Χωρίς αυστηρούς και διαφανείς ελέγχους, η τήρηση των προδιαγραφών του Πρωτοκόλλου και η προστασία του περιβάλλοντος δεν μπορούν να εγγυηθούν.