Γνώμες: Energy Observer και Πρίνος
Λάμπρος Σακελλαρίου, Hockenheim, 16.09.2025
Το Energy Observer είναι ένα πλοίο σε μορφή πιλοτικού εργαστήριου που ταξιδεύει σε όλο τον κόσμο για να δείξει ότι μπορούμε να κινούμαστε με καθαρή ενέργεια χωρίς καύσιμα που ρυπαίνουν. Παράγει ρεύμα με ηλιακά πάνελ και ανεμογεννήτριες πάνω στο σκάφος και χρησιμοποιεί αυτό το ρεύμα για να φτιάξει υδρογόνο από θαλασσινό νερό μέσω ηλεκτρόλυσης. Είναι δηλαδή ένα πλωτό εργαστήριο καθαρής ενέργειας και ταυτόχρονα ένα εκπαιδευτικό/επικοινωνιακό project. Δείχνει στους ανθρώπους πώς θα μπορούσε να μοιάζει το μέλλον με μηδενικές εκπομπές. Η τεχνολογία είναι ακριβή και πειραματική, δεν είναι ακόμη οικονομικά βιώσιμη για μαζική εφαρμογή. Παραμένει ακόμα ένα όνειρο, ένα πείραμα στην σωστή κατεύθυνση , ένα επιδεικτικό παράδειγμα, ένα έργο συμβολισμού, μια «επίδειξη» για να δείξει τι μπορούμε να κάνουμε στο μέλλον χωρίς ορυκτά καύσιμα.
Τι έχουν να κάνουν όμως όλα αυτά με την ταφή των CO2 ρύπων από ορυκτά καύσιμα στον Πρίνο;
Η σύνδεση του Energy Observer με το CCS Πρίνου φαίνεται να είναι κυρίως επικοινωνιακή: ένα καθαρά πιλοτικό έργο βιώσιμων καυσίμων, όπως το Energy Observer, “φωτογραφίζεται” δίπλα σε ένα έργο ταφής ρύπων(Πρίνος) για να προσδώσει φυσικά πράσινο προφίλ στον Πρίνο και να ενισχύσει τη δημόσια αποδοχή του. Η εμφάνιση του Energy Observer στον Πρίνο φαίνεται να αποτελεί μια στρατηγικά επιλεγμένη δημόσια δράση από την πλευρά της Energean / EnEarth. Οι επικρίσεις της τοπικής κοινωνίας για greenwashing, η έλλειψη διαφάνειας και το πιθανό ρίσκο της περιβαλλοντικής ασφάλειας δεν πρέπει παρόλα αυτά τα επικοινωνιακά τεχνάσματα να αγνοηθούν. Υπάρχουν σχετικά ισχυρές υποθέσεις ότι η συνεργασία με τον Energy Observer έχει έντονα στοιχεία επικοινωνιακής στρατηγικής, όπως:
- Συμβολική προβολή / branding
Η παρουσία διεθνών / καινοτόμων πιλοτικών πρωτοβουλιών όπως ο Energy Observer προσδίδει «πράσινο προφίλ» στο Πρίνο, το οποίο βοηθά στην αποδοχή από το κοινό, τις τοπικές κοινωνίες και τους επενδυτές.
- Ενίσχυση νομιμοποίησης & πολιτικής υποστήριξης
Η έλλειψη διαβούλευσης με τις τοπικές κοινότητες, που επισημαίνεται από πολιτικούς (Βουλευτές) και κοινωνικές ομάδες, αφήνει κενά που μπορούν να καλυφθούν με τέτοιες εμφανίσεις και δράσεις επικοινωνίας.
- Αντιμετώπιση αντιδράσεων / κριτικής
Υπάρχει σαφής κριτική από διάφορες ομάδες που θεωρούν το CCS έργο ως πιθανό παράδειγμα greenwashing. Η χρήση εικόνων και εντυπωσιακών δράσεων όπως αυτή με τον Energy Observer συμβάλλει στο να μετατοπιστεί η επικέντρωση από τα τεχνικά και περιβαλλοντικά ζητήματα στην επικοινωνία. Βλέπουμε αρκετά δημοσιεύματα να σημειώνουν ανησυχίες για τον κίνδυνο διαρροών, για περιβαλλοντικές και σεισμικές συνέπειες, και για τον τρόπο που θα συμβεί η αποθήκευση λόγω της εγγύτητας του ταμιευτήρα σε Θάσο και Καβάλα. Παρόλη την εγγύτητα του ταμιευτήρα σε κατοικημένες περιοχές υπάρχει έλλειψη αξιόπιστων σχεδίων εκκένωσης των κατοίκων, συμπεριλαμβανομένων και των δοκιμαστικών εκκενώσεων, ιδίως όσον αφορά την ταχύτητα εκκένωσης για τους οικισμούς από Ραχώνι ως Καλλιράχη σε περίπτωση μιας ξαφνικής έκρηξης(blow out) κτλ.
- Διασφάλιση των επενδύσεων και χρηματοδοτήσεων
Η Energean έχει ανάγκη να δείξει πρόοδο και περιβαλλοντική υπευθυνότητα ώστε να δικαιολογήσει τα κεφάλαια που παίρνει από κρατικά και ευρωπαϊκά προγράμματα. Μια θετική κάλυψη και δημόσια αποδοχή μειώνουν τον πολιτικό και κοινωνικό ρίσκο. Για να εξασφαλιστεί αυτή η αποδοχή και να μην υπάρχει λαϊκός ή πολιτικός σκεπτικισμός, απαιτείται καλή δημοσιότητα και «θετική αφήγηση». Η προβολή ως «τεχνολογικός μπροστάρης» έχει σημασία.
Η εμφάνιση του Energy Observer στον Πρίνο δεν φαίνεται να είναι απλά μία επίδειξη τεχνολογίας ή περιβαλλοντικής συνείδησης. Αποτελεί μέρος ευρύτερης στρατηγικής επικοινωνίας της Energean που έχει ως στόχο να:
- ενισχύσει το «πράσινο» προφίλ της εταιρείας και του Πρίνου,
- εξασφαλίσει πολιτική, κοινωνική και οικονομική νομιμοποίηση,
- μειώσει την αντίδραση των τοπικών κοινοτήτων και των περιβαλλοντικών φορέων,
- προωθήσει τις δημοσιονομικές / επενδυτικές της δυνατότητες, ιδίως με πόρους ΕΕ και κρατικούς πόρους.
O Energy Observer είναι ένα πολύπλοκο έργο, το οποίο, αν και σε πιλοτικό στάδιο, είναι τεχνολογικά πρωτοπόρο αλλά ταυτόχρονα και ισχυρό εργαλείο επικοινωνίας. Η CCS τεχνολογία δεν είναι μια αδιαμφισβήτητη θαυματουργή λύση. Οι επικριτές υποστηρίζουν ότι αποσπά την προσοχή από την επείγουσα ανάγκη μείωσης των εκπομπών στην πηγή, είναι ενεργοβόρα και ενέχει μακροπρόθεσμους κινδύνους αποθήκευσης. Με την ρητή ενσωμάτωση της CCS στην αποστολή του, το Energy Observer τοποθετείται σε ένα πολιτικά και επιστημονικά αμφιλεγόμενο πεδίο. Ίσως χάνει και πολλά κονδύλια διότι κάθε δις € που επενδύεται στο CCS χάνεται από την πραγματική ενεργειακή μετάβαση, πράγμα που είναι και ο κύριος στόχος του Energy Observer.
